Hoe brei je een patentsteek, een halve patentsteek of een valse patentsteek?

De patentsteek, ook wel buissteek genoemd, is een variatie op het boordpatroon. Het is een breisteek waarmee je een mooi dik en elastisch breiwerk krijgt die er aan de voor- en de achterkant hetzelfde uitziet. De patentsteek wordt bijvoorbeeld veel gebruikt voor sjaals en mutsen.

Er zijn verschillende manieren om patentsteken te breien. Bovendien bestaan er een aantal variaties op de patentsteek, zoals de halve patent- en de valse patentsteek. Alle varianten verschillen iets van elkaar en dat kan makkelijk verwarring geven. Zonde, want de patentsteek is een mooie steek en ook best makkelijk te breien, als je weet wat je moet doen. Daarom zet ik de varianten (nou ja, een aantal ervan) hieronder duidelijk op een rij, met foto, beschrijving en de voor- en nadelen van elke variant. Doe er graag je voordeel mee en laat het me weten als je nog vragen en/of opmerkingen hebt? Of als je nog een patent-variant kent die ook nog in deze lijst zou moeten worden opgenomen? (dat kan in een reactie, of door een mailtje te sturen naar help@breipatroon.nl)

 

De patentsteek

In het Engels heet deze steek de Prime Rib, Fishermans Rib, Brioche Stitch, English Ribbing Stitch.
De patentsteek geeft een mooi dik breiwerk, doordat de steken elkaar deels overlappen. Elke andere steek wordt uit de voorgaande naald weer opgehaald. Hierdoor wordt het breisel in elkaar gedrukt en krijgt het meer reliëf. Het breien van een breiwerk in patentsteek gaat dan ook wat langzamer dan met een andere steek, omdat je meer steken maakt.

Er zijn 3 manieren om de patentsteek te breien. Ze geven in principe allemaal hetzelfde resultaat. Je kunt dus de methode kiezen die je zelf het fijnste vindt om te breien. Mijn eigen favoriet is methode 1.
Je kunt alle kantsteken bijvoorbeeld als volgt breien: elke eerste en laatste steek van de naald recht breien.

 

Patentsteek – methode 1: Averecht afhalen met omslag

aantal steken: elk even aantal
(Met dit aantal kloppen onderstaande instructies, maar als je goed kunt herkennen hoe de steken elkaar opvolgen, is elk aantal mogelijk)

  • eerste naald: alle steken recht breien
  • kantsteek, * 1 st recht breien, 1 st averecht afhalen (met de werkdraad voor het werk zoals wanneer je averecht zou breien), draad over de naald weer naar achter brengen (hierdoor krijg je een omslag) * herhalen, kantsteek
  • kantsteek, * steek & omslag samenbreien (duidelijk herkenbaar omdat de omslag gekruisd over de steek heen ligt, zie foto hieronder), 1 st averecht afhalen met draad voor het werk, draad over de naald weer naar achter brengen * herhalen, kantsteek
  • laatste naald blijven herhalen

Het lijkt best een complexe instructie, maar als je de slag te pakken hebt is het eigenlijk heel simpel.
Het breiwerk wordt met deze techniek heel mooi soepel en ‘fluffy’:

Patentsteek - methode 1
Hier zie je duidelijk dat de omslag dwars over de steek loopt: Deze twee steken ga je steeds weer samenbreien:

Patentsteek - methode 1 - steken herkennen

Patentsteek – methode 2: Dubbel recht

aantal steken: elk oneven aantal
(Hier geldt ook weer dat als je goed kunt herkennen hoe de steken elkaar opvolgen, elk aantal steken mogelijk is)

  • eerste naald: alle steken recht breien
  • kantsteek, 1 st recht, * 1 dubbel recht (steek de naald niet in de ‘gewone’ steek, maar in de steek die daar direct onder zit), 1 st recht * herhalen, kantsteek
  • kantsteek, * 1 dubbel recht, 1 st recht * herhalen, kantsteek
  • laatste 2 naalden herhalen

Het voordeel van deze methode ten opzichte van de eerste methode is dat je de draad niet steeds van achter naar voren hoeft te brengen. Vooral breiers die ‘Hollands’ / ‘Duits’ breien (met de draad in je rechterhand) zullen deze methode fijner vinden.
Ik merk dat ik met deze methode een iets strakker breiwerk krijg dan bij de 1ste methode.
Om het resultaat mooier en dikker te maken, moet ik de rechte steken wat naar voren toe trekken (bijvoorbeeld met de punt van je breinaald), zodat de lussen van de rechte steken vóór de opgetrokken steek komen te liggen. Nadat ik dat heb gedaan, is het breiwerk net zo soepel als met de 1ste methode.

Patentsteek - methode 2
Hier zie je duidelijk hoe je de steken kunt herkennen: de dubbele steken (met 2 draadjes om de steek) brei je steeds recht, de enkele (‘gewone’) steken brei je dubbel recht:

Patentsteek - methode 2 - steken herkennen

Patentsteek – methode 3: Dubbel averecht

aantal steken: elk even aantal
(Als je goed kunt herkennen hoe de steken elkaar opvolgen, is elk aantal mogelijk)

  • eerste naald: alle steken recht breien
  • kantsteek, * 1 st recht, 1 st dubbel averecht (steek de naald niet in de ‘gewone’ steek, maar in de steek die daar direct onder zit) * herhalen, kantsteek
  • laatste naald herhalen

Ook hier krijg ik in eerste instantie een iets strakker en platter breiwerk dan bij de 1ste methode.
En weer trek ik de rechte steken wat naar voren toe, zodat de lussen van de rechte steken vóór de opgetrokken steek komen te liggen; Dan wordt het breiwerk wat dikker en ook weer soepeler.

Patentsteek - methode 3
Hier zie je goed hoe je de steken van de voorgaande naald moet breien: de ‘rechte steken’ recht breien en de ‘averechte steken’ dubbel averecht breien:

Patentsteek - methode 3 - steken herkennen

De halve patentsteek

Bij de halve patentsteek worden alle steken om de naald steeds allemaal ‘gewoon’ gebreid. Dus er wordt alleen elke andere naald met patentsteken gebreid.
In het Engels wordt deze steek (ook) de Half Brioche Stitch genoemd.

 

Halve patentsteek – methode 1: Recht, dubbel recht

aantal steken: elk even aantal
(Als je herkent welke steken elkaar opvolgen, is elk aantal steken mogelijk)

  • kantsteek, alle st recht, kantsteek
  • kantsteek, * 1 st averecht, 1 st dubbbel recht * herhalen, kantsteek
  • herhaal deze 2 naalden

Bij deze methode ziet de ene kant er anders uit dan de andere kant. Bovendien zie je aan de ‘voorkant’ verschil tussen de steken onderling. Ik twijfel of dit wel de bedoeling is, maar ik vind het er verder mooi uitzien. Dit is de voorkant:

Half patent - voorkant
En zo ziet de achterkant eruit:

Half patent - achterkant

 

Halve patentsteek – methode 2: Recht en averecht

aantal steken: elk oneven aantal
(Als je goed kunt herkennen welke steken elkaar opvolgen, is elk aantal steken mogelijk)

  • kantsteek, * 1 st averecht afhalen (met de draad voor het werk), draad óver de naald naar achter brengen, 1 st recht * herhalen, 1 st averecht afhalen (met draad voor het werk), draad over de naald naar achter brengen, kantsteek
  • kantsteek, * st en omslag recht samen breien, 1 st averecht * herhalen, st en omslag recht samen breien, kantsteek

Voor deze methode zou ik zó de foto’s van de voorgaande methode kunnen gebruiken, want het resultaat ziet er werkelijk precies hetzelfde uit! Ook hier ziet de voorkant er anders uit dan de achterkant, en zijn de steken aan één zijde ongelijk groot. Het is dus aan jezelf de keuze of je liever zo’n dubbele steek breit, of liever een steek met een omslag afhaalt?

 

De valse patentsteek

Deze steek lijkt op de patentsteek, maar geeft een minder ‘dikkig’ breisel, en je hebt er (dus) ook minder garen voor nodig. En natuurlijk gaat het breien ervan ook sneller dan bij de patentsteek…
In het Engels wordt deze steek de Flat Brioche Stitch genoemd.

 

Valse patentsteek – methode 1: Versprongen recht en averecht

aantal steken: deelbaar door 4
(Als je goed kunt herkennen hoe de steken elkaar opvolgen, is elk aantal mogelijk)

  • kantsteek, * 3 st recht, 1 st averecht * herhalen, kantsteek
  • kantsteek, * 2 st recht, 1 st averecht, 1 st recht * herhalen, kantsteek
  • deze laatste 2 naalden herhalen

In dit breiwerk zit wel reliëf, maar het is veel glooiender dan bij de ‘vol’ patent. Dat is ook wel logisch als je bedenkt dat je voor de vals patent elke 4 steken een verdikking maakt, en bij de patentsteek bij elke 2 steken. En ik snap nu ook waarom deze steek in het Engels ‘Flat’ (plat) genoemd wordt…

Vals patent - methode 1
Hier zie je goed hoe je de steken van de voorgaande naald moet breien: de middelste van de 3 ‘averechte’ steken brei je weer averecht, en alle andere steken brei je recht:

Vals patent - methode 1 - steken herkennen

Valse patentsteek – methode 2: Averecht afhalen

aantal steken: deelbaar door 4, + 3
(Als je kunt herkennen hoe de steken elkaar opvolgen, is elk ander aantal ook mogelijk)

  • kantsteek, * 3 st recht, 1 st averecht afhalen met garen voor het werk * herhalen, 3 st recht, kantsteek
  • kantsteek, 1 st recht, * 1 st averecht afhalen met garen voor het werk, 3 st recht * herhalen, 1 st averecht afhalen met garen voor het werk, 1 st recht, kantsteek
  • deze laatste 2 naalden herhalen

Bij deze methode trek je één steek steeds op, doordat je die steek elke andere naald alleen afhaalt. Hierdoor wordt het contrast wat groter tussen de opliggende steken (de vlecht met v-tjes boven elkaar) en de dieperliggende steken. Deze methode heeft daarom mijn voorkeur.

Vals patent - methode 2
Op deze foto zie je duidelijk hoe je de eerder gebreide steken op de naald moet breien: de middelste van de 3 ‘averechte’ steken haal je averecht af, en alle andere steken brei je recht:

Vals patent - methode 2 - steken herkennen

 

Tot zover over de basis van de patentsteken. Maar we zijn hier nog niet over uitgepraat, want je kunt er ook prachtig 2-kleurig breiwerk mee maken, en bovendien kun je met deze techniek ook netpatent (ook wel bijencellensteek, of in het Engels Honeycomb Brioche Stitch genoemd) breien – en die vind ik echt supermooi. Beschrijvingen daarvan volgen in een volgend bericht, deze is ‘vol’…   : )

Netpatent of bijencelsteek

 

18 Comments

    1. Lara

      Hallo Anouk, helaas heb ik nog geen filmpjes gemaakt. Het is wel iets wat ik heel graag zou willen toevoegen aan de website, want het is toch vaak het allerduidelijkste wanneer je iemand het (rustig en heel langzaam) ziet doen….! Misschien kun je me voor nu beschrijven welk stukje je niet begrijpt, dan probeer ik het nog duidelijker te beschrijven?

  1. Dikkie

    ik ga voor het eerst in jaren weer in patentsteek breien (normaal). Er staat me bij dat je voor patentsteek dikkere naalden gebruikt dan er voor de te breien wol staat aangegeven. Klopt dat? En hoeveel dikker ongeveer? (ik heb een behoorlijk vaste hand van breien)

    1. Lara

      Hallo Dikkie, Het is inderdaad wel mooi om met een wat dikkere naald te breien dan staat aangegeven. Ik zou even een proeflapje breien en verschillende maten uitproberen. Het is toch een kwestie van smaak wat je een mooie dikte vindt…. Begin gewoon met een beetje dikker (3,5 mm ipv 3 mm / 5 mm ipv 4 mm / 8 mm ipv 6 mm / enzovoorts) en brei een stukje met steeds een dikkere naald totdat je blij bent met het breisel. Succes!

  2. JOZE

    Hoi Lara,
    Kun je me ook uitleggen hoe je de patentsteek rond breit op 4 naalden.
    Ik heb een filmpje gezien op internet maar dat kan ik niet volgen.
    Het patroon moet aan beide zijde hetzelfde zijn.

    alvast bedankt,

    dikke knuffel

  3. Akke

    Goedenavond Lara.

    Kan je mij aub uitleggen hoe ik steken meerder, bij een valse patentsteek? Ik kom er niet uit. Mijn patroon klopt niet meer. Alvast heel erg bedankt. Akke

  4. Gina Verwegen

    hallo, ik ben met een sjaal begonnen in de patentsteek ook wel buissteek?. De eerste toer alles rechts gebreid maar hoe moet de sjaal af kanten? moet ik de gekruiste steken samen nemen?

    groetjes gina

    1. Lara

      Hoi Gina, ik vind de patentsteek zo mooi… 🙂 Als je gaat afkanten moet je inderdaad hetzelfde ‘patroon’ vasthouden van samenbreien als je steeds hebt gedaan: Je breit dus de gekruiste steken gewoon samen zoals je steeds al deed & kant zo’n samengebreide steek verder ‘gewoon’ af zoals je met een andere steek zou doen. Lukt dat? Lieve groet, Lara

  5. Oma marja

    Dank je wel voor deze duidelijke instructie. Ik heb wel een aantal keer opnieuw moeten beginnen, want ik maakte eerst twee fouten. Als eerste dat de samen te breien steek en lus recht gebreid moesten worden. Dat staat niet in de instructie, er staat alleen samenbrengen. Toen ik dat doorhad was ik nog niet echt tevreden met het resultaat, het werd me te stug/strak. Toen heb ik een dikkere naald genomen en daarmee ging het perfect.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *